محمد حسن خان اعتماد السلطنه
218
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
حاج شيخ محمد تقى مجتهد اصفهانى خلف حجة الاسلام حاج شيخ محمد باقر اعلى الله مقامه ، در فقاهت و ساير علوم شرعيه درجهء عليا دارد و براى ترويج و تدريس و تربيت مستعدين از محصلين آنى آسايش نمىپسندد و در اين تاريخ به ملك اصفهان رياست و اعتبارى دارد و در مسجد سلطانى به اقامهء جماعت و محاكمات شرعيه اشتغال مىورزد و به لقب آقاى نجفى اشتهار گرفته و بعضى از تحريراتش مطبوع گرديده است ، ادام الله ايام افاضاته . آقا شيخ محمد حسين مجتهد خلف الصدق حاج شيخ محمد باقر اصفهانى مجتهد ، رحمة الله عليه ، فقاهتش مسلم است و در نجف از علماء بزرگ بشمار مىآيد . آقا سيد جعفر قزوينى از سلسلهء مرحوم حاج سيد جواد است و امروز در دار السلطنهء قزوين از رؤسا علماء و اجلهء فقهاء به شمار مىآيد و مجلس قضاء و مسجد امامت وى بسى عامر است . در اين سلسله فقه و اجتهاد و رياست از قديم بوده . كتابخانهء اسلاف اين خانواده تاكنون باقى مانده و فعلا در دست اين بزرگوار است . حاج ميرزا ابو القاسم كاشانى عالمى ربانى و فقيهى در آن خطه بلا ثانى بود . رياست و وجاهت را با اجتهاد و فقاهت توأم داشت و در مزاياى بسيار بىنظير بود ، رضوان الله عليه . حاج ميرزا هبة الله بروجردى خلف مرحوم ميرزا محمود طباطبائى ، به فضل و تقوى و حسن خلق ميان سادات طباطبائيهء بروجرد ممتاز است و رياست ايشان بر وى قرار گرفته . حاج سيد على اكبر مشهور به آقا كوچك پسر بزرگ حاج سيد شفيع ، فقيهى فاضل بود و به رتبهء اجتهاد نايل . به يك سال بعد از پدر درگذشت . حاج سيد على اصغر پسر ديگر حاج سيد شفيع چاپلقى است ، بر پدرش و حاج ميرزا محمود بروجردى و شيخ الطايفه استاد الكل حاج شيخ مرتضى رحمهم الله تلمذ نموده است و در علم رجال كتابى جامع مرتب بر طبقات نوشته . ميرزا ابو القاسم كاشانى خلف جليل مولى محمد بن مولى احمد نراقى كه پدر بر پدر مروج شرع اطهر بودهاند در كاشان رياستى داشت و حكومت شرعيه مىكرد و در اصول مهارتى عظيم به هم رسانيد و در رد قائلين به حجيت ظنون خاصه كتابى ساخت .